|
ผลิตภัณฑ์ฉีดพ่น
ดร. อมรรัตน์ สวัสดิทัต
ซีเอฟซี (คลอโรฟลูโอโรคาร์บอน) ใช้กันมากสำหรับตู้เย็น และเครื่องทำความเย็น
ใช้ในการทำโฟมพลาสติก และใช้เป็นสารขับเคลื่อน (propellant) สำหรับผลิตภัณฑ์ฉีดพ่น
ซีเอฟซีเป็นตัวทำลายชั้นโอโซนในบรรยากาศ ซึ่งชั้นโอโซนนี้ช่วยป้องกันรังสีจากดวงอาทิตย์ที่ส่องมายังพื้นโลก
รังสีนี้เป็นอันตรายโดยอาจจะทำให้เป็นโรคผิวหนังเพิ่มมากขึ้น ปัจจุบันกำลังลดการใช้ซีเอฟซีให้น้อยลง
แต่ในผลิตภัณฑ์บางชนิดยังจำเป็นต้องใช้ซีเอฟซี เพราะยังหาสารอื่นที่เหมาะสมทดแทนไม่ได้
บรรจุภัณฑ์ฉีดพ่น ใช้บรรจุและคุ้มครองผลิตภัณฑ์ที่บรรจุอยู่เช่นเดียวกับบรรจุภัณฑ์อื่นๆ
นิยมใช้มากกับผลิตภัณฑ์ต่างๆ ที่ใช้ในบ้าน ใช้ส่วนตัว ผลิตภัณฑ์อาหาร
และใช้ในอุตสาหกรรม เช่น สารระงับกลิ่นตัว สเปรย์ฉีดพ่นสี สารเคลือบ
ยาฆ่าแมลง ผลิตภัณฑ์รักษาความสะอาด ผลิตภัณฑ์ใช้ในการแต่งผม ผลิตภัณฑ์กำจัดกลิ่นในห้องน้ำ
ยา น้ำหอม เป็นต้น ผลิตภัณฑ์ฉีดพ่นได้รับความนิยมแพร่หลาย เนื่องจากให้ความสะดวกในการใช้
เช่น สีที่บรรจุด้วยผลิตภัณฑ์ฉีดพ่นจะฉีดออกมาเป็นละอองละเอียดให้ความเรียบมากกว่าใช้แปรงทา
น้ำหอมราคาแพงบรรจุในขวดฉีดพ่น อากาศเข้าไปไม่ได้และสามารถใช้ได้ทีละน้อย
ผลิตภัณฑ์ฉีดพ่นประกอบด้วย บรรจุภัณฑ์ ผลิตภัณฑ์ลิ้นบังคับ การปิดเปิดและฉีดพ่น
สารขับเคลื่อนและฝาปิด บรรจุภัณฑ์อาจทำด้วยแผ่นเหล็กเคลือบดีบุก อะลูมิเนียม
แผ่นเหล็กไร้สนิม แก้ว หรือพลาสติก แต่จะต้องทนความดันให้ได้ตามกำหนด
เช่น 1.5 x ความดันสูงสุดของสารขับเคลื่อน เมื่อบรรจุที่อุณหภูมิ 55
ํซ. หรือประมาณ 10 บาร์
ลิ้นบังคับการปิดเปิดและฉีดพ่นจะต่อกับท่อที่จุ่มอยู่ในผลิตภัณฑ์และที่กด
จึงเป็นส่วนที่บังคับให้ผลิตภัณฑ์ฉีดพ่นออกมาตามรูปแบบที่ต้องการ เช่น
อัตราการไหล ขนาดของละออง เป็นต้น อาจจะออกเป็นละอองขนาดต่างๆ หรือเป็นโฟมก็ได้
ขึ้นอยู่กับสูตรที่ใช้สำหรับผลิตภัณฑ์นั้นๆ เช่น สเปรย์ฉีดผม ถ้าเป็นละอองฝอยเกินไปก็จะฟุ้งกระจายไปในอากาศ
แต่ถ้ามี ขนาดพอดีจะเกาะติดผมพอเหมาะ ลิ้นปิดเปิดจึงเป็นส่วนประกอบที่สำคัญส่วนหนึ่ง
และควรจะต้องมีฝาครอบ เพื่อไม่ให้ถูกกระแทกเวลาขนส่ง และยังเพิ่มความสวยงามให้กับบรรจุภัณฑ์ด้วย
สารขับเคลื่อนนับว่าเป็นหัวใจสำคัญในการที่จะทำให้ผลิตภัณฑ์ที่บรรจุออกมาใช้ได้ตามรูปแบบที่ต้องการ
สารขับเคลื่อนมีหลายชนิด บางชนิดป็นประเภทซีเอฟซี ซึ่งควรจะต้องลดปริมาณการใช้ลง
เนื่องจากเป็นอันตรายดังที่ได้กล่าวแล้ว ดังนั้นนอกจากสารขับเคลื่อนแล้วอาจจะใช้วิธีทางกล
เช่น การปั๊ม เพื่อให้ผลิตภัณฑ์พ่นออกมาได้
สารขับเคลื่อน ชนิด
ฟลูโอโรคาร์บอน ได้แก่ P11 (CCL3F), P12 (CCL2F2),
P114 (CCLF2CCLF2),
P152 a (CH3CHF2),
P142 b (CH3CCLF2),
P115 (CCLF2CF3),
P113 (CCL2FCCLF2),
P21 (CHCL2F), P (CHCLF2)
ไฮโดรคาร์บอน ได้แก่ อีเทน โปรเปน บิวเทน เอทิลีน
ก๊าซเหลว ได้แก่ ไวนิลคลอไรด์ ไดเมทิลอีเทอร์
ก๊าซอัด ได้แก่ คาร์บอนไดออกไซด์
ไนตรัสออกไซด์ ไนโตรเจน
|
