กระป๋องแผ่นเหล็กเคลือบดีบุก
ดร. อมรรัตน์ สวัสดิทัต

แผ่นเหล็กเคลือบ ดีบุก เป็นวัสดุอีกชนิด หนึ่งนำมาใช้ทำบรรจุภัณฑ์สำหรับผลิตภัณฑ์หลายชนิด เช่น สับปะรด และผลไม้อื่นๆ ผลิตภัณฑ์อาหารทะเล อาหารสุนัขและแมว ผลิตภัณฑ์อาหารอื่นๆ ผลิตภัณฑ์ฉีดพ่น กระป๋องสี ถัง 200 ลิตร ฝาปิดต่างๆ เป็นต้น ผลิตภัณฑ์อาหารบรรจุในกระป๋องทำด้วยแผ่นเหล็กเคลือบดีบุกส่วนใหญ่จะส่ง ออกไปจำหน่ายต่างประเทศ เรามักจะคุ้นกับคำว่า เงาะกระป๋อง ลิ้นจี่กระป๋องฯลฯซึ่งหมายถึงการนำผลไม้เหล่านี้บรรจุกระป๋องแผ่นเหล็กเคลือบดีบุกพร้อมน้ำเชื่อม แล้วนึ่งฆ่าเชื้อทำให้เก็บได้นานกว่าของสดแผ่นเหล็กเคลือบดีบุกใช้เหล็กแผ่นเป็นวัสดุหลักแล้วเคลือบด้วยดีบุก เพื่อให้มีคุณสมบัติในการต้านแรงดึงขาดที่ดี มีความทนทาน สะดวกในการแปรรูปและคงรูป มีผิวมันเมื่อขึ้นรูปเป็นกระป๋องด้านในมักเคลือบด้วยแล็กเกอร์ เพื่อป้องกันการกัดกร่อน ปัจจุบันเพื่อให้รู้ ว่าบรรจุภัณฑ์นั้นทำด้วยแผ่นเหล็กเคลือบดีบุก จะมีสัญลักษณ์เป็นแม่เหล็กรูปเกือกม้าบนฉลาก ด้วย เนื่องจากเหล็กมีคุณสมบัติที่แม่เหล็กดูดติด และเพื่อแสดงว่าบรรจุภัณฑ์นี้สามารถนำไปหมุนเวียนเปลี่ยนรูปได้ สัญลักษณ์นี้ใช้กันทั่วไปในประเทศเยอรมนี ฝรั่งเศส สวิตเซอร์แลนด์ เนเธอร์แลนด์ และอังกฤษ ผลิตภัณฑ์อาหารที่ผลิตในประเทศไทย และส่งออกไปจำหน่ายในประเทศต่างๆ ในยุโรปก็พิมพ์สัญลักษณ์นี้ไว้บนฉลากด้วย การรวบรวมบรรจุภัณฑ์เพื่อนำไปหมุนเวียนเปลี่ยนรูปในประเทศ สวิตเซอร์แลนด์ ได้จัดถังสำหรับใส่บรรจุภัณฑ์ใช้แล้ว โดยผู้นำไปทิ้งจะต้องลอกฉลากออก ล้างให้สะอาด เปิดส่วนฝาและก้นกระป๋องแล้วอัดให้กระป๋อง แบนซึ่งเป็นการประหยัดพื้นที่ในการรวบรวมในโรงกำจัดขยะเมื่อจะนำขยะไปทำปุ๋ยนั้นขยะจะผ่านไปยังสายพานที่มีแม่เหล็กกระป๋องจะถูกแยกออก และอัดเป็นก้อนการนำกระป๋องไปหมุนเวียนเปลี่ยนรูปจะช่วยประหยัดพลังงานได้ ถึง 25%